أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

Türkçe deyim

akıl etmek

herhangi bir önlem veya çareyi zamanında düşünmek.

Kaynak: Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü

Kur’an’daki yeri

Her çizgi bir sure; kırmızı çizgiler deyimin geçtiği sureler.

1 · Fatiha 114 · Nas
  • 7 Araf 169
  • 25 Furkan 44
  • 39 Zümer 43–44
  • 67 Mülk 10–11

Deyimin geçtiği ayetler

Deyimin karşılığı Arapça metinde ve mealde kırmızı mürekkeple işaretlidir. Soluk ayetler bağlam içindir.

7/Araf-169

فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا الْكِتَابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هٰذَا الْاَدْنٰى وَيَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنَاۚ وَاِنْ يَأْتِهِمْ عَرَضٌ مِثْلُهُ يَأْخُذُوهُۜ اَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ م۪يثَاقُ الْكِتَابِ اَنْ لَا يَقُولُوا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوا مَا ف۪يهِۜ وَالدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِلَّذ۪ينَ يَتَّقُونَۜ اَفَلَا تَعْقِلُونَ

Onların ardından yerlerine, kitaba mirasçı olan bir nesil geldi ki şu aşağılık dünya menfaatini alırlar da "Biz bağışlanacağız." derler. Onun gibi bir başka menfaat gelse onu da alırlar. Kendilerinden kitapta Allah hakkında gerçekten başkasını söylememeleri üzere kesin söz alınmamış mıydı? Onlar da o kitabın içindekileri okuyup incelediler. Sakınanlar için ahiret yurdu daha hayırlıdır. Akıl etmiyor musunuz?

25/Furkan-44

اَمْ تَحْسَبُ اَنَّ اَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُونَ اَوْ يَعْقِلُونَۜ اِنْ هُمْ اِلَّا كَالْاَنْـعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ سَب۪يلاً۟

Yoksa sen onların çoğunun kulak verdiklerini veya akıl ettiklerini mi sanıyorsun? Onlar ancak hayvanlar gibidirler hatta onlar, davranış olarak (aşağıların aşağısına) çukura düşmüşlerdir.

39/Zümer-43

اَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللّٰهِ شُفَعَٓاءَۜ قُلْ اَوَلَوْ كَانُوا لَا يَمْلِكُونَ شَيْـٔاً وَلَا يَعْقِلُونَ

Yoksa Allah'ın yanı sıra şefaatçiler mi edindiler? “Onlar bir şeye malik olmasalar ve akıl etmeseler de mi?..

39/Zümer-44

bağlam

قُلْ لِلّٰهِ الشَّفَاعَةُ جَم۪يعاًۜ لَهُ مُلْكُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِۜ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

Şefaat, tamamıyla Allah'ındır. Göklerin ve yerin mülkü onundur. Sonra ona geri döndürüleceksiniz.” de.

67/Mülk-10

وَقَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ اَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا ف۪ٓي اَصْحَابِ السَّع۪يرِ

"Eğer kulak vermiş veya akıl etmiş olsaydık, çılgın ateşin halkı içinde olmazdık." derler.

67/Mülk-11

bağlam

فَاعْتَرَفُوا بِذَنْبِهِمْۚ فَسُحْقاً لِاَصْحَابِ السَّع۪يرِ

Böylece günahlarını itiraf ederler. Çılgın ateşin halkı yere batsın!

Bu sayfa yardımcı oldu mu?

Geri bildiriminiz için teşekkürler.

Güncelleme: 6 Temmuz 2026 Paylaş: