أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

Türkçe deyim

yoktan var etmek

yaratmak, ortaya çıkarmak.

Kaynak: Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü

Kur’an’daki yeri

Her çizgi bir sure; kırmızı çizgiler deyimin geçtiği sureler.

1 · Fatiha 114 · Nas
  • 6 Enam 14–15, 79
  • 14 İbrahim 10
  • 35 Fatır 1
  • 36 Yasin 22
  • 39 Zümer 46
  • 42 Şûra 11

Deyimin geçtiği ayetler

Deyimin karşılığı Arapça metinde ve mealde kırmızı mürekkeple işaretlidir. Soluk ayetler bağlam içindir.

6/Enam-14

قُلْ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَتَّخِذُ وَلِياًّ فَاطِرِ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ وَهُوَ يُطْعِمُ وَلَا يُطْعَمُۜ قُلْ اِنّ۪ٓي اُمِرْتُ اَنْ اَكُونَ اَوَّلَ مَنْ اَسْلَمَ وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِك۪ينَ

De ki “Gökleri ve yeri yoktan var eden, yedirdiği hâlde yedirilmeyen Allah'tan başkasını mı dost edineceğim?” De ki “Bana, Müslüman olanların ilki olmam ve müşriklerden olmamam emredildi.”

6/Enam-15

bağlam

قُلْ اِنّ۪ٓي اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبّ۪ي عَذَابَ يَوْمٍ عَظ۪يمٍ

De ki "Ben Rabb’ime isyan edersem büyük bir günün azabından korkarım."

6/Enam-79

اِنّ۪ي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذ۪ي فَطَرَ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضَ حَن۪يفاً وَمَٓا اَنَا۬ مِنَ الْمُشْرِك۪ينَۚ

“Ben, benliğimi tamamen gökleri ve yeri yoktan var edene çevirdim ve artık ben ona ortak koşanlardan değilim!”

14/İbrahim-10

قَالَتْ رُسُلُهُمْ اَفِي اللّٰهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِۜ يَدْعُوكُمْ لِيَغْفِرَ لَكُمْ مِنْ ذُنُوبِكُمْ وَيُؤَخِّرَكُمْ اِلٰٓى اَجَلٍ مُسَمًّىۜ قَالُٓوا اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنَاۜ تُر۪يدُونَ اَنْ تَصُدُّونَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَٓاؤُ۬نَا فَأْتُونَا بِسُلْطَانٍ مُب۪ينٍ

Resulleri dedi: “Allah hakkında mı şüphe (ediyorsunuz)? O, gökleri ve yeri yoktan var edendir. O, sizi, günahlarınızdan bağışlamak için davet ediyor ve sizi zamanınız dolana kadar erteliyor.” Şöyle dediler: “Siz, benzerimiz olan birer beşerden başkası değilsiniz. Siz bizi, babalarımızın taptıklarından çevirip-engellemek istiyorsunuz. Öyleyse bize apaçık bir delil getirin.”

35/Fatır-1

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ فَاطِرِ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ جَاعِلِ الْمَلٰٓئِكَةِ رُسُلاً اُو۬ل۪ٓي اَجْنِحَةٍ مَثْنٰى وَثُلٰثَ وَرُبَاعَۜ يَز۪يدُ فِي الْخَلْقِ مَا يَشَٓاءُۜ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَد۪يرٌ

Hamt, gökleri ve yeri yoktan var eden; melekleri ikişer, üçer ve dörder kanatlı elçiler yapan Allah'adır. O yaratmada dilediğini artırır. Kuşkusuz ki Allah, her şeye gücü yetendir.

36/Yasin-22

وَمَا لِيَ لَٓا اَعْبُدُ الَّذ۪ي فَطَرَن۪ي وَاِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

Bana ne oluyor ki beni yoktan var edene kul olmayayım? Oysa siz de ona döndürüleceksiniz.

39/Zümer-46

قُلِ اللّٰهُمَّ فَاطِرَ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ اَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ ف۪يمَا كَانُوا ف۪يهِ يَخْتَلِفُونَ

“Ey gökleri ve yeri yoktan var eden, gaibi de göze görüneni de bilen Allah’ım! İhtilafa düştükleri konularda kullarının arasında hüküm verecek olan sensin.” de.

42/Şûra-11

فَاطِرُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِۜ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجاً وَمِنَ الْاَنْعَامِ اَزْوَاجاًۚ يَذْرَؤُ۬كُمْ ف۪يهِۜ لَيْسَ كَمِثْلِه۪ شَيْءٌۚ وَهُوَ السَّم۪يعُ الْبَص۪يرُ

"O, gökleri ve yeri yoktan var edendir. Size kendi cinsinizden eşler, hayvanlarınıza kendi cinsinden eşler kıldı. Bu yolla sizi çoğaltıyor. Ona benzeyen hiçbir şey yoktur. O, işitendir görendir."

Bu sayfa yardımcı oldu mu?

Geri bildiriminiz için teşekkürler.

Güncelleme: 29 Haziran 2026 Paylaş: