أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

Türkçe deyim

(birini) makaraya almak (sarmak)

bir kimseyle alay etmek.

Kaynak: Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü

Kur’an’daki yeri

Her çizgi bir sure; kırmızı çizgiler deyimin geçtiği sureler.

1 · Fatiha 114 · Nas
  • 2 Bakara 212
  • 6 Enam 10
  • 9 Tevbe 79
  • 11 Hud 38
  • 21 Enbiya 41
  • 23 Mü'minun 109–111
  • 37 Saffat 12–15
  • 38 Sad 61–64
  • 39 Zümer 56
  • 49 Hucurat 11

Deyimin geçtiği ayetler

Deyimin karşılığı Arapça metinde ve mealde kırmızı mürekkeple işaretlidir. Soluk ayetler bağlam içindir.

2/Bakara-212

زُيِّنَ لِلَّذ۪ينَ كَفَرُوا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَيَسْخَرُونَ مِنَ الَّذ۪ينَ اٰمَنُواۢ وَالَّذ۪ينَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِۜ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَشَٓاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

Kâfirlere dünya hayatı süslü gösterildi. Onlar, iman edenleri makaraya alıyorlar. Muttakiler ise kıyamet günü bunların üstündedir. Allah, dilediğine hesaba gelmez rızık verir.

6/Enam-10

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذ۪ينَ سَخِرُوا مِنْهُمْ مَا كَانُوا بِه۪ يَسْتَهْزِؤُ۫نَ۟

Ant olsun, senden önceki elçiler de alaya alındı da alaya aldıkları şey, onlardan makaraya alanların etrafını sardı.

9/Tevbe-79

اَلَّذ۪ينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّع۪ينَ مِنَ الْمُؤْمِن۪ينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذ۪ينَ لَا يَجِدُونَ اِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْۜ سَخِرَ اللّٰهُ مِنْهُمْۘ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَل۪يمٌ

Mü'minlerden gönlünden koparak bolca sadaka verenlere ve imkânı elverdiğinden başka bulamayanlara dil uzatarak onları makaraya alanlar var ya, Allah onları maskaraya çevirmiştir. Onlar için can yakıcı bir azap da vardır.

11/Hud-38

وَيَصْنَعُ الْفُلْكَ وَكُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ مَلَاٌ مِنْ قَوْمِه۪ سَخِرُوا مِنْهُۜ قَالَ اِنْ تَسْخَرُوا مِنَّا فَاِنَّا نَسْخَرُ مِنْكُمْ كَمَا تَسْخَرُونَۜ

O gemiyi yapıyor ve ne zaman kavminin ileri gelenlerinden bir grup yanından geçse onu makaraya alıyorlardı. Nuh dedi ki "Eğer siz bizi makaraya alıyorsanız, biz de bizi makaraya aldığınız gibi sizi makaraya alacağız.

21/Enbiya-41

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذ۪ينَ سَخِرُوا مِنْهُمْ مَا كَانُوا بِه۪ يَسْتَهْزِؤُ۫نَ۟

Ant olsun, senden önceki elçiler de alaya alındı da alaya aldıkları şey, onlardan makaraya alanların etrafını sarıverdi.

23/Mü'minun-109

bağlam

اِنَّهُ كَانَ فَر۪يقٌ مِنْ عِبَاد۪ي يَقُولُونَ رَبَّـنَٓا اٰمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِم۪ينَۚ

Kullarımdan bir fırka da "Rabb’imiz! İman ettik. Bizi bağışla ve bize merhamet et. Sen merhamet edenlerin en hayırlısısın.” diyorlardı.

23/Mü'minun-110

فَاتَّخَذْتُمُوهُمْ سِخْرِياًّ حَتّٰٓى اَنْسَوْكُمْ ذِكْر۪ي وَكُنْتُمْ مِنْهُمْ تَضْحَكُونَ

Siz ise onları makaraya alıyordunuz. (Bu tavrınız) size benim zikrimi (Kur’an’ı) unutturdu ve siz onlara pis pis gülüyordunuz.

23/Mü'minun-111

bağlam

اِنّ۪ي جَزَيْتُهُمُ الْيَوْمَ بِمَا صَبَرُٓواۙ اَنَّهُمْ هُمُ الْفَٓائِزُونَ

Bugün de ben onlara, sabretmelerinin karşılığını veriyorum. Onlar hakikaten muratlarına ermişlerdir.

37/Saffat-12

بَلْ عَجِبْتَ وَيَسْخَرُونَۖ

Hayır, sen (onlara) şaşıyorsun. Onlar, (seni) makaraya alıyor.

37/Saffat-13

bağlam

وَاِذَا ذُكِّرُوا لَا يَذْكُرُونَۖ

Kendilerine hatırlatılınca ders almazlar.

37/Saffat-14

وَاِذَا رَاَوْا اٰيَةً يَسْتَسْخِرُونَۖ

Bir ayet gördükleri zaman makaraya sarıyorlar.

37/Saffat-15

bağlam

وَقَالُٓوا اِنْ هٰذَٓا اِلَّا سِحْرٌ مُب۪ينٌۚ

“Bu ancak apaçık bir sihirdir.” derler.

38/Sad-61

bağlam

قَالُوا رَبَّنَا مَنْ قَدَّمَ لَنَا هٰذَا فَزِدْهُ عَذَاباً ضِعْفاً فِي النَّارِ

“Rabb’imiz! Bunu bizim başımıza kim getirdiyse onun ateşteki azabını kat kat artır.” dediler.

38/Sad-62

bağlam

وَقَالُوا مَا لَنَا لَا نَرٰى رِجَالاً كُنَّا نَعُدُّهُمْ مِنَ الْاَشْرَارِۜ

Bir de “Bize ne oldu da kendilerini şerlilerden saydığımız kimseleri göremiyoruz?” dediler.

38/Sad-63

اَتَّخَذْنَاهُمْ سِخْرِياًّ اَمْ زَاغَتْ عَنْهُمُ الْاَبْصَارُ

“Biz onları makaraya sarıyorduk. Yoksa basiretimiz mi bağlandı?”

38/Sad-64

bağlam

اِنَّ ذٰلِكَ لَحَقٌّ تَخَاصُمُ اَهْلِ النَّارِ۟

Ateş ehlinin birbirlerine zıt gitmeleri kesin bir gerçektir.

39/Zümer-56

اَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يَا حَسْرَتٰى عَلٰى مَا فَرَّطْتُ ف۪ي جَنْبِ اللّٰهِ وَاِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِر۪ينَۙ

Kişinin (yana yakıla) şöyle diyeceği (gün): “Allah yanında (kullukta) ifrata kaçtığımdan dolayı eyvah (bana)! Gerçekten ben makaraya alanlardandım.”

49/Hucurat-11

يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسٰٓى اَنْ يَكُونُوا خَيْراً مِنْهُمْ وَلَا نِسَٓاءٌ مِنْ نِسَٓاءٍ عَسٰٓى اَنْ يَكُنَّ خَيْراً مِنْهُنَّۚ وَلَا تَلْمِزُٓوا اَنْفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْاَلْقَابِۜ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْا۪يمَانِۚ وَمَنْ لَمْ يَتُبْ فَاُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ

Ey iman edenler! Bir topluluk diğer bir topluluğu makaraya almasın. Belki onlar kendilerinden daha hayırlı olurlar. Kadınlar da kadınları… (makaraya almasın.) Belki onlar kendilerinden daha hayırlı olurlar. Birbirinizi hor görmeyin ve birbirinize kötü lakap takmayın. İmandan sonra fasıklık ne kötü addır! Kim tövbe etmezse işte onlar zalimlerin kendileridir.

Bu sayfa yardımcı oldu mu?

Geri bildiriminiz için teşekkürler.

Güncelleme: 9 Temmuz 2026 Paylaş: