أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

Türkçe deyim

üstün bulmak (görmek)

bir şeyi veya kimseyi başkasından daha değerli bulmak veya görmek.

Kaynak: Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü

Kur’an’daki yeri

Her çizgi bir sure; kırmızı çizgiler deyimin geçtiği sureler.

1 · Fatiha 114 · Nas
  • 10 Yunus 83
  • 17 İsra 3–4
  • 23 Mü'minun 45–50
  • 27 Nemil 14, 27–31
  • 28 Kasas 83
  • 44 Duhan 19

Deyimin geçtiği ayetler

Deyimin karşılığı Arapça metinde ve mealde kırmızı mürekkeple işaretlidir. Soluk ayetler bağlam içindir.

10/Yunus-83

فَمَٓا اٰمَنَ لِمُوسٰٓى اِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِنْ قَوْمِه۪ عَلٰى خَوْفٍ مِنْ فِرْعَوْنَ وَمَلَا۬ئِهِمْ اَنْ يَفْتِنَهُمْۜ وَاِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِي الْاَرْضِۚ وَاِنَّهُ لَمِنَ الْمُسْرِف۪ينَ

Firavun ve kavminin kendilerine işkence etmesinden korktukları için kavminden bir grup gençten başka kimse Musa’ya iman etmedi. Çünkü Firavun yeryüzünde kendini üstün gören (bir diktatör) ve aşırı gidenlerden idi.

17/İsra-3

bağlam

ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوحٍۜ اِنَّهُ كَانَ عَبْداً شَكُوراً

Ey Nuh ile birlikte taşıdıklarımızın çocukları! kuşkusuz ki o, şükreden bir kuldu.

17/İsra-4

وَقَضَيْنَٓا اِلٰى بَن۪ٓي اِسْرَٓائ۪لَ فِي الْكِتَابِ لَتُفْسِدُنَّ فِي الْاَرْضِ مَرَّتَيْنِ وَلَتَعْـلُنَّ عُـلُواًّ كَب۪يراً

Biz; Kitap’ta (Tevrat’ta) İsrailoğullarına, “Yeryüzünde muhakkak iki defa fesat çıkaracaksınız ve büyüklenip kendinizi çok üstün göreceksiniz.” diye aktardık.

23/Mü'minun-45

bağlam

ثُمَّ اَرْسَلْنَا مُوسٰى وَاَخَاهُ هٰرُونَ بِاٰيَاتِنَا وَسُلْطَانٍ مُب۪ينٍۙ

Sonra Musa'yı ve kardeşi Harun'u ayetlerimizle ve apaçık bir delille gönderdik.

23/Mü'minun-46

اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۬ئِه۪ فَاسْتَكْـبَرُوا وَكَانُوا قَوْماً عَال۪ينَۚ

Firavun'a ve ileri gelenlerine... Ancak onlar, büyüklük taslayan ve kendilerini üstün gören bir kavim idi.

23/Mü'minun-47

bağlam

فَقَالُٓوا اَنُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنَا وَقَوْمُهُمَا لَنَا عَابِدُونَۚ

"Kavimleri bize kölelik ederken bizim benzerimiz olan iki beşere mi inanacağız?” dediler.

23/Mü'minun-48

bağlam

فَكَذَّبُوهُمَا فَكَانُوا مِنَ الْمُهْلَك۪ينَ

Böylece onları yalanladılar ve helak edilenlerden oldular.

23/Mü'minun-49

bağlam

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ

Muhakkak ki biz Musa’ya hidayete ulaşsınlar diye kitabı verdik.

23/Mü'minun-50

bağlam

وَجَعَلْنَا ابْنَ مَرْيَمَ وَاُمَّهُٓ اٰيَةً وَاٰوَيْنَاهُمَٓا اِلٰى رَبْوَةٍ ذَاتِ قَرَارٍ وَمَع۪ينٍ۟

Biz Meryem oğlu (İsa’yı) ve annesini bir ayet yaptık. İkisini barınmaya elverişli ve akarsuyu olan bir tepeye yerleştirdik.

27/Nemil-14

وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَٓا اَنْفُسُهُمْ ظُلْماً وَعُلُواًّۜ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِد۪ينَ۟

Nefisleri kabul ettiği hâlde, zulümleri ve (kendilerini) üstün görmeleri dolayısıyla bunları hiçe saydılar. Artık sen, fesat çıkaranların nasıl bir akıbete uğratıldıklarına bir bak.

27/Nemil-27

bağlam

قَالَ سَنَنْظُرُ اَصَدَقْتَ اَمْ كُنْتَ مِنَ الْكَاذِب۪ينَ

Doğru mu söylüyorsun yoksa yalancılardan mısın, bakacağız!” dedi.

27/Nemil-28

bağlam

اِذْهَبْ بِكِتَاب۪ي هٰذَا فَاَلْقِهْ اِلَيْهِمْ ثُمَّ تَوَلَّ عَنْهُمْ فَانْظُرْ مَاذَا يَرْجِعُونَ

“Bu mektubumu götür de onlara ver; sonra onlardan uzaklaşıp bir bak, ne sonuca varacaklar?"

27/Nemil-29

bağlam

قَالَتْ يَٓا اَيُّهَا الْمَلَؤُ۬ا اِنّ۪ٓي اُلْقِيَ اِلَيَّ كِتَابٌ كَر۪يمٌ

(Melike) dedi ki "Ey ileri gelenler! Bana oldukça değerli bir mektup geldi.

27/Nemil-30

bağlam

اِنَّهُ مِنْ سُلَيْمٰنَ وَاِنَّهُ بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِۙ

Gerçek şu ki o, Süleyman’dandır ve ’Bismillahirrahmanirrahim.’ (diye başlamaktadır).

27/Nemil-31

اَلَّا تَعْلُوا عَلَيَّ وَأْتُون۪ي مُسْلِم۪ينَ۟

"Bana karşı kendinizi üstün görmeyin ve teslimiyet göstererek bana gelin." diye (yazılı).

28/Kasas-83

تِلْكَ الدَّارُ الْاٰخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذ۪ينَ لَا يُر۪يدُونَ عُلُواًّ فِي الْاَرْضِ وَلَا فَسَاداًۜ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّق۪ينَ

İşte Ahiret yurdu! Biz onu yeryüzünde (kendilerini) üstün görmeyen ve fesat çıkarmayan kimselere veririz. Sonuç, takva sahiplerinindir.

44/Duhan-19

وَاَنْ لَا تَعْلُوا عَلَى اللّٰهِۚ اِنّ۪ٓي اٰت۪يكُمْ بِسُلْطَانٍ مُب۪ينٍۚ

“Allah’a karşı kendinizi üstün görmeyin. Ben size apaçık bir belge getiriyorum.”

Bu sayfa yardımcı oldu mu?

Geri bildiriminiz için teşekkürler.

Güncelleme: 19 Temmuz 2026 Paylaş: