Türkçe deyim
büyüklük taslamak
kendini üstün görmeye çalışmak, böbürlenmek.
Kaynak: Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü
Kur’an’daki yeri
Her çizgi bir sure; kırmızı çizgiler deyimin geçtiği sureler.
- 2 Bakara 87
- 4 Nisa 172–173
- 5 Maide 82
- 6 Enam 93
- 7 Araf 13, 36, 48, 75–76
- 10 Yunus 75–76
- 14 İbrahim 21
- 16 Nahıl 22, 29, 49
- 25 Furkan 21
- 28 Kasas 38–40
- 32 Secde 15–16
- 34 Sebe 31
- 35 Fatır 43
- 37 Saffat 35
- 38 Sad 71–75
- 39 Zümer 72
- 40 Mü'min 47–49, 74–77
- 41 Fussilet 15
- 46 Ahkaf 20
- 63 Münafikun 5
- 74 Müddessir 23
Deyimin geçtiği ayetler
Deyimin karşılığı Arapça metinde ve mealde kırmızı mürekkeple işaretlidir. Soluk ayetler bağlam içindir.
2/Bakara-87
Şüphesiz biz Musa'ya Kitap'ı verdik ve onun ardından peş peşe elçiler gönderdik. Meryem oğlu İsa'ya da açık deliller verdik ve kendisini Ruhülkudüs ile destekledik. Size ne zaman bir elçi nefislerinizin hoşuna gitmeyen bir şey (ilahi hüküm) getirse siz büyüklük taslayacak; (elçilerin) bir kısmını yalanlayacak bir kısmını da öldürecek misiniz?
4/Nisa-172
Ne Mesih, Allah'a kul olmaktan çekinir ne de Allah'a yaklaştırılmış melekler. Kim Allah'a kul olmaktan çekinir ve büyüklük taslarsa bilsin ki Allah onların hepsini kendi huzurunda toplayacaktır.
4/Nisa-173
İnanıp iyi iş yapanların haklarını (ecirlerini) verecek ve fazlından onlara ziyadesini de verecektir. Kulluktan çekinip büyüklük taslayanlara da can yakıcı bir azapla azap çektirecektir. Onlar, kendilerine Allah'tan başka ne bir dost ne de bir yardımcı bulacaklardır.
5/Maide-82
İnsanlar içinde iman edenlere düşmanlık bakımından en şiddetli olarak Yahudiler ile şirk koşanları bulacaksın. Onlar içinde iman edenlere sevgi bakımından en yakın olarak da “Biz Hristiyanlarız” diyenleri bulacaksın. Çünkü onların içinde keşişler ve rahipler vardır ve onlar büyüklük taslamazlar.
6/Enam-93
Allah'a yalan dolanla iftira atandan yahut kendisine hiçbir şey vahyolunmamışken “Bana da vahyolundu. Ben de Allah'ın indirdiği ayetlerin benzerini indireceğim.” diyenden daha zalim kim vardır? O zalimler, ölümün (boğucu) dalgaları içinde, melekler de pençelerini uzatmış, onlara “Haydi canlarınızı kurtarın! Allah'a karşı gerçek olmayanı söylemenizden ve onun ayetlerine karşı büyüklük taslamanızdan ötürü, bugün alçaklık azabı ile ceza çekeceksiniz!” derken onların hâlini bir görsen!
7/Araf-13
(Allah) "Öyleyse oradan in. Orada büyüklük taslamak haddine mi düşmüş. Çık. Sen küçük düşürülenlerdensin." dedi.
7/Araf-36
Ayetlerimizi yalanlayıp onlara karşı büyüklük taslayanlar ise, onlar da cehennemliklerdir. Onlar orada sürekli kalacaklardır.
7/Araf-48
(Yine) Araf ehli simalarından tanıdıkları birtakım adamlara seslenerek şöyle derler: “Ne çokluğunuzun ne de büyüklük taslamanızın size hiçbir faydası dokunmadı.”
7/Araf-75
Kavminin büyüklük taslayan ileri gelenleri içlerindeki zayıf düşürülmüşlerden (mustaz'ıflardan) iman edenlere "Siz Salih'in, Rabb’i tarafından gönderilmiş biri olduğunu biliyor musunuz?" dediler. Onlar da "Biz onunla gönderilene iman edenleriz." dediler.
7/Araf-76
Bunun üzerine büyüklük taslayanlar "Biz sizin iman ettiğinize inanmıyoruz (kâfirleriz)." dediler.
10/Yunus-75
Sonra bunların ardından Musa’yı ve Harun’u ayetlerimizle Firavun’a ve onun ileri gelen çevresine gönderdik. Ama onlar büyüklük tasladılar ve mücrim bir toplum oldular.
10/Yunus-76
bağlam
Onlara katımızdan hak geldiğinde “Bu, ancak apaçık bir sihirdir!” dediler.
14/İbrahim-21
Hep birlikte Allah'ın huzuruna çıkarlar. Zayıf düşmüşler, büyüklük taslayanlara şöyle derler: "Biz size uymuştuk. Şimdi siz Allah'ın azabından bir şeyi bizden savabilir misiniz?" Onlar da şöyle derler: "Allah bizi hidayete erdirseydi şüphesiz biz de sizi doğru yola yöneltirdik. Şimdi sızlansak da metanet (sabır) göstersek de bizim için birdir. Çünkü bizim için sığınacak bir yer yok!"
16/Nahıl-22
Sizin ilahınız tek bir ilahtır. Ahirete inanmayanların kalpleri, bunu inkârdan gelmekte, kendileri de büyüklük taslamaktadırlar.
16/Nahıl-29
Öyleyse içinde ebedi kalıcılar olarak cehennemin kapılarından girin. Büyüklük taslayanların konaklama yeri ne kötüdür.
16/Nahıl-49
Göklerde ve yerde olan ne varsa, canlılar ve melekler, Allah'a secde ederler ve büyüklük taslamazlar.
25/Furkan-21
Bize kavuşmayı ummayanlar dediler: "Bize meleklerin indirilmesi veya Rabb’imizi görmemiz gerekmez miydi?" Ant olsun onlar kendi kendilerine büyüklük taslamışlar ve azgınlıklarını da çok ileri götürmüşlerdir.
28/Kasas-38
bağlam
Firavun da “Ey ileri gelenler! Sizin için benden başka ilah olduğunu bilmiyorum. Ey Haman! Çamurun üstünde bir ateş yak (ıp tuğla yap) da bana bir kule inşa et, belki Musa’nın ilahı ile karşılaşırım. Çünkü ben onun yalancılardan olduğunu zannediyorum.” dedi.
28/Kasas-39
O (Firavun) ve askerleri yeryüzünde haksızlıkla büyüklük tasladılar ve bize döndürülmeyeceklerini zannettiler.
28/Kasas-40
bağlam
Bunun üzerine Firavun ve askerlerini tutup suya attık. Zalimlerin sonlarının nasıl olduğuna bir bak!
32/Secde-15
Bizim ayetlerimize ancak o kimseler inanır ki bunlarla kendilerine öğüt verildiğinde, büyüklük taslamadan secdeye kapanırlar ve Rablerini hamt ile tespih ederler.
32/Secde-16
bağlam
Onlar geceleyin yataklarından kalkarlar. Korku ve ümit içinde Rablerine dua ederler. Verdiğimiz rızıklardan da infak ederler.
34/Sebe-31
Kâfirler, "Biz ne bu Kur'an'a inanırız ne de ondan öncekilere…" dediler. Fakat o zalimler yakalanıp Rablerinin huzuruna çıkarıldıkları zaman, birbirlerine söz atarken bir görsen! Bir taraftan zayıf düşürülenler, o büyüklük taslayanlara "Siz olmasaydınız biz mutlaka mü’min olurduk." derler.
35/Fatır-43
(Bu) yeryüzünde büyüklük taslamaları ve sinsice düzen kurmalarındandır. Halbuki sinsice düzen sadece sahibinin ayağına dolanır. Onlar öncekilerin sünnetinden başkasını mı bekliyorlar? Allah'ın sünnetinde asla bir değişiklik bulamazsın, Allah’ın sünnetinde kesinlikle bir yenilik (dönüşüm) de yapılmaz.
37/Saffat-35
Çünkü onlara; Allah’tan başka ilah yoktur denildiği zaman büyüklük taslayarak direnirlerdi.
38/Sad-71
bağlam
Hani Rabb’in meleklere demişti: "Ben çamurdan, bir beşer yaratacağım.
38/Sad-72
bağlam
Ona düzen verdiğim ve içine ruhumdan üflediğim zaman siz onun için (bana) secde edin."
38/Sad-73
bağlam
Bunun üzerine meleklerin tümü topluca secde ettiler.
38/Sad-74
Yalnız İblis hariç. O büyüklük tasladı ve kâfirlerden oldu.
38/Sad-75
(Allah) “Ey İblis! Ellerimle yarattığıma secde etmene engel çıkaran ne idi? Büyüklük mü tasladın yoksa yücelerden mi oldun?” dedi.
39/Zümer-72
(Onlara) “İçinde yerleşip kalmak üzere cehennemin kapılarından girin!” denir. Büyüklük taslayanların yeri ne kötüdür!
40/Mü'min-47
Ateşin içinde iddialar öne sürüp karşılıklı tartışırlarken, zayıflar, büyüklük taslayanlara, “Biz, size uymuş kimselerdik. Şimdi ateşin bir kısmını bizden uzaklaştırabilir misiniz?” derler.
40/Mü'min-48
Büyüklük taslayanlar, “Biz hepimiz ateşin içindeyiz; Allah, kullar arasında hüküm verdi.” dedi.
40/Mü'min-49
bağlam
Ateştekiler, cehennem bekçilerine “Rabb’inize yakarın da bir günlüğüne bize azabı hafifletsin.” derler.
40/Mü'min-74
bağlam
Allah'tan başkaları… " Derler ki "Bizim yanımızdan kayboldular. Hayır! Biz zaten daha önce bir şeye tapmıyorduk." İşte Allah, Kâfirleri böyle dalalete düşürür!
40/Mü'min-75
bağlam
İşte bu, sizin yeryüzünde haksız yere şımarmanız ve böbürlenmenizden dolayıdır.
40/Mü'min-76
İçinde sürekli kalmak üzere cehennemin kapılarından girin! Büyüklük taslayanların yeri ne kötüdür!
40/Mü'min-77
bağlam
Sabret! Allah’ın vaadi kesinlikle haktır. Onlara vadettiğimizin bir kısmını sana göstersek de (göstermeden) seni vefat ettirsek de sonunda onlar bize döndürüleceklerdir.
41/Fussilet-15
Ad kavmine gelince, yeryüzünde haksız yere büyüklük tasladılar ve “Bizden daha kuvvetli kim var?” dediler. Onlar kendilerini yaratan Allah'ın, onlardan daha kuvvetli olduğunu nazarıdikkate almıyorlar mı? Onlar bizim ayetlerimizi hiçe sayıyorlardı.
46/Ahkaf-20
Kâfirlere, ateşe arz edilecekleri gün (şöyle denir): Dünyadaki hayatınızda bütün güzel şeylerinizi harcadınız, onların sefasını sürdünüz. Bugün ise yeryüzünde haksız yere büyüklük taslamanızın ve yoldan çıkmanızın aşağılayıcı bir azapla cezasını çekeceksiniz!
63/Münafikun-5
Onlara, “Geliniz, Allah’ın elçisi sizin için bağışlanma dilesin.” denildiği zaman, başlarını (sağa sola) bükerler. Sen onların büyüklük taslayarak dönüp gittiklerini görürsün.
74/Müddessir-23
Sonra da sırt çevirip büyüklük tasladı.
Bu sayfa yardımcı oldu mu?
Geri bildiriminiz için teşekkürler.