أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

Türkçe deyim

geri çevirmek

1) geri vermek, geldiği yere göndermek, iade etmek;

Kaynak: Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü

Kur’an’daki yeri

Her çizgi bir sure; kırmızı çizgiler deyimin geçtiği sureler.

1 · Fatiha 114 · Nas
  • 3 Aliimran 149
  • 6 Enam 27–28
  • 7 Araf 53
  • 9 Tevbe 94, 105
  • 10 Yunus 30, 107
  • 11 Hud 74–76
  • 13 Rad 11
  • 21 Enbiya 40
  • 38 Sad 30–35
  • 79 Naziat 10–14

Deyimin geçtiği ayetler

Deyimin karşılığı Arapça metinde ve mealde kırmızı mürekkeple işaretlidir. Soluk ayetler bağlam içindir.

3/Aliimran-149

يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُٓوا اِنْ تُط۪يعُوا الَّذ۪ينَ كَفَرُوا يَرُدُّوكُمْ عَلٰٓى اَعْقَابِكُمْ فَتَنْقَلِبُوا خَاسِر۪ينَ

Ey iman edenler! Kâfirlerin sözlerine uyarsanız sizi ökçelerinizin üzerine geri çevirirler de hüsrana uğrayanlardan olursunuz.

6/Enam-27

وَلَوْ تَرٰٓى اِذْ وُقِفُوا عَلَى النَّارِ فَقَالُوا يَا لَيْتَنَا نُرَدُّ وَلَا نُكَذِّبَ بِاٰيَاتِ رَبِّنَا وَنَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِن۪ينَ

Ateşin başında durdurulduklarında onları bir görsen!.. Derler ki “Keşke (dünyaya) geri çevrilseydik de Rabb’imizin ayetlerini yalanlamasaydık ve mü'minlerden olsaydık.”

6/Enam-28

بَلْ بَدَا لَهُمْ مَا كَانُوا يُخْفُونَ مِنْ قَبْلُۜ وَلَوْ رُدُّوا لَعَادُوا لِمَا نُهُوا عَنْهُ وَاِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ

Hayır! Daha önce gizli tuttukları açığa çıktı. Şayet (dünyaya) geri çevrilseler bile sakındırıldıkları şeylere yine döneceklerdir. Çünkü onlar, gerçekten yalancıdırlar.

7/Araf-53

هَلْ يَنْظُرُونَ اِلَّا تَأْو۪يلَهُۜ يَوْمَ يَأْت۪ي تَأْو۪يلُهُ يَقُولُ الَّذ۪ينَ نَسُوهُ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَٓاءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۚ فَهَلْ لَنَا مِنْ شُفَعَٓاءَ فَيَشْفَعُوا لَـنَٓا اَوْ نُرَدُّ فَنَعْمَلَ غَيْرَ الَّذ۪ي كُنَّا نَعْمَلُۜ قَدْ خَسِرُٓوا اَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ۟

Şimdi onlar, onun (hesap gününün) gerçekleşmesini (tevil) mi bekliyorlar? Onun gerçekleştiği (tevil) gün, daha önce onu unutanlar, diyecekler ki “Rabb’imizin elçileri bize hakkı gerçekten getirmişler. Şimdi bize şefaat edecek şefaatçiler var mıdır? Veya geri çevrilsek de işlediklerimizden başkasını yapsak.” Gerçek şu ki onlar, kendilerini düş kırıklığına uğratanlardır. “Uydurdukları varlıklar (ilahlar) da onları yüzüstü bırakmıştır.”

9/Tevbe-94

يَعْتَذِرُونَ اِلَيْكُمْ اِذَا رَجَعْتُمْ اِلَيْهِمْۜ قُلْ لَا تَعْتَذِرُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّاَنَا اللّٰهُ مِنْ اَخْبَارِكُمْۜ وَسَيَرَى اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ ثُمَّ تُرَدُّونَ اِلٰى عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

(Seferden) onların yanına geri döndüğünüzde sizden özür dileyecekler. “(Boşuna) özür dilemeyin! Size asla inanmayız. Allah elbette haberlerinizi bize bildirmiştir. İş(ler)inizi Allah da görecektir, Elçisi de. Sonra gaibi de göze görüneni de bilene geri çevrileceksiniz ve amellerinizi size o haber verecektir.” de.

9/Tevbe-105

وَقُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَۜ وَسَتُرَدُّونَ اِلٰى عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَۚ

“Yapacağınızı yapın. Allah sizin yaptığınızı görecektir. Onun elçisi ve mü'minler de… Sonra da gaibi de göze görüneni de bilene geri çevrileceksiniz ve amellerinizi size o haber verecektir.” de.

10/Yunus-30

هُنَالِكَ تَبْلُوا كُلُّ نَفْسٍ مَٓا اَسْلَفَتْ وَرُدُّٓوا اِلَى اللّٰهِ مَوْلٰيهُمُ الْحَقِّ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ۟

İşte orada her can önceden işlemiş olduklarının muhasebesini yapar. Hepsi gerçek Mevlaları olan Allah'a geri çevrilmiştir. Uydurdukları ise, kendilerini yüzüstü bırakmıştır.

10/Yunus-107

وَاِنْ يَمْسَسْكَ اللّٰهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُٓ اِلَّا هُوَۚ وَاِنْ يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلَا رَٓادَّ لِفَضْلِه۪ۜ يُص۪يبُ بِه۪ مَنْ يَشَٓاءُ مِنْ عِبَادِه۪ۜ وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّح۪يمُ

Eğer Allah’tan bir zarar görürsen onu yine ondan başka giderecek yoktur. Eğer senin için bir hayır dilerse onun fazlını da geri çevirecek yoktur. O bunu kullarından dilediğine verir. O, bağışlayıcıdır, merhamet edicidir.

11/Hud-74

bağlam

فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْ اِبْرٰه۪يمَ الرَّوْعُ وَجَٓاءَتْهُ الْبُشْرٰى يُجَادِلُنَا ف۪ي قَوْمِ لُوطٍۜ

İbrahim’den korku gidip ona müjde gelince, Lut kavmi konusunda bizimle mücadeleye başladı.

11/Hud-75

bağlam

اِنَّ اِبْرٰه۪يمَ لَحَل۪يمٌ اَوَّاهٌ مُن۪يبٌ

Kuşkusuz ki İbrahim yumuşak huylu, gönülden (Allah’a) yönelen duygulu biriydi.

11/Hud-76

يَٓا اِبْرٰه۪يمُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَاۚ اِنَّهُ قَدْ جَٓاءَ اَمْرُ رَبِّكَۚ وَاِنَّهُمْ اٰت۪يهِمْ عَذَابٌ غَيْرُ مَرْدُودٍ

(Melekler dediler ki) Ey İbrahim! Bundan vazgeç. Çünkü Rabb’inin emri gelmiştir. Ve onlara, geri çevrilmez kesin bir azap vardır!

13/Rad-11

لَهُ مُعَقِّبَاتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِه۪ يَحْفَظُونَهُ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِۜ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوا مَا بِاَنْفُسِهِمْۜ وَاِذَٓا اَرَادَ اللّٰهُ بِقَوْمٍ سُٓوءاً فَلَا مَرَدَّ لَهُۚ وَمَا لَهُمْ مِنْ دُونِه۪ مِنْ وَالٍ

Her kişinin önünde ve arkasında onu takip eden ve Allah’ın emriyle görüp gözetenler (melekler) var. Bir toplum huyunu suyunu (iyi davranışlarını) değiştirmedikçe Allah onların durumunu değiştirmez. Allah bir topluma kötülük dilerse onu geri çevirecek yoktur, onların ondan (Allah’tan) başka velileri de yoktur.

21/Enbiya-40

بَلْ تَأْت۪يهِمْ بَغْتَةً فَتَبْهَتُهُمْ فَلَا يَسْتَط۪يعُونَ رَدَّهَا وَلَا هُمْ يُنْظَرُونَ

Hayır o, onlara ansızın gelecek de kendilerini şaşkına çevirecek. Artık onu geri çevirmenin üstesinden gelemezler, kendilerine de göz açtırılmaz.

38/Sad-30

bağlam

وَوَهَبْنَا لِدَاوُ۫دَ سُلَيْمٰنَۜ نِعْمَ الْعَبْدُۜ اِنَّهُٓ اَوَّابٌۜ

Biz, Davut’a Süleyman’ı bahşettik. O ne güzel kuldu. Sürekli Allah’a yönelen biriydi.

38/Sad-31

bağlam

اِذْ عُرِضَ عَلَيْهِ بِالْعَشِيِّ الصَّافِنَاتُ الْجِيَادُۙ

Bir akşamüzeri ona safkan atlar gösterildi.

38/Sad-32

bağlam

فَقَالَ اِنّ۪ٓي اَحْبَبْتُ حُبَّ الْخَيْرِ عَنْ ذِكْرِ رَبّ۪يۚ حَتّٰى تَوَارَتْ بِالْحِجَابِ۠

O da şöyle demişti: “Ben, Rabb’imi hatırlatmaları sebebiyle iyi şeyleri sevmekten hoşlanırım.” Sonunda atlar toz perdesinin arkasında kaybolmuştu.

38/Sad-33

رُدُّوهَا عَلَيَّۜ فَطَفِقَ مَسْحاً بِالسُّوقِ وَالْاَعْنَاقِ

“Onları benim için geri çevirin!” (dedi.) Gelince de bacaklarını ve boyunlarını sıvazladı.

38/Sad-34

bağlam

وَلَقَدْ فَتَنَّا سُلَيْمٰنَ وَاَلْقَيْنَا عَلٰى كُرْسِيِّه۪ جَسَداً ثُمَّ اَنَابَ

Muhakkak ki Süleyman’ı tahtının üstüne bir heykel bırakarak denedik. Sonra o, içtenlikle bize yöneldi.

38/Sad-35

bağlam

قَالَ رَبِّ اغْفِرْ ل۪ي وَهَبْ ل۪ي مُلْكاً لَا يَنْبَغ۪ي لِاَحَدٍ مِنْ بَعْد۪يۚ اِنَّكَ اَنْتَ الْوَهَّابُ

“Rabb’im! Beni bağışla. Bana, benden sonra hiç kimseye nasip olmayacak bir hükümranlık bahşet. Sen Vehhab’sın!” dedi.

79/Naziat-10

يَقُولُونَ ءَاِنَّا لَمَرْدُودُونَ فِي الْحَافِرَةِۜ

Derler ki "Biz eski hâlimize geri mi çevrileceğiz?

79/Naziat-11

bağlam

ءَاِذَا كُنَّا عِظَاماً نَخِرَةًۜ

Çürüyüp dağılmış kemikler olduktan sonra?..”

79/Naziat-12

bağlam

قَالُوا تِلْكَ اِذاً كَرَّةٌ خَاسِرَةٌۢ

Dediler ki "Öyleyse bu, zararlı bir dönüştür."

79/Naziat-13

bağlam

فَاِنَّمَا هِيَ زَجْرَةٌ وَاحِدَةٌۙ

Oysa o, sadece bir tek haykırıştır.

79/Naziat-14

bağlam

فَاِذَا هُمْ بِالسَّاهِرَةِۜ

Bir de bakarsın hepsi meydandadır.

Bu sayfa yardımcı oldu mu?

Geri bildiriminiz için teşekkürler.

Güncelleme: 11 Temmuz 2026 Paylaş: