أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

Türkçe deyim

yüz çevirmek

gösterdiği ilgiyi kesmek.

Kaynak: Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü

Kur’an’daki yeri

Her çizgi bir sure; kırmızı çizgiler deyimin geçtiği sureler.

1 · Fatiha 114 · Nas
  • 2 Bakara 63–64, 246
  • 3 Aliimran 20, 32–34, 63–64, 82
  • 4 Nisa 80, 89
  • 5 Maide 92
  • 8 Enfal 20
  • 9 Tevbe 129
  • 10 Yunus 72
  • 11 Hud 52–53
  • 16 Nahıl 82
  • 21 Enbiya 109
  • 37 Saffat 171–175
  • 48 Fetih 16–17
  • 53 Necim 29, 33–37
  • 54 Kamer 6–9
  • 57 Hadid 24
  • 64 Tegabun 12
  • 70 Mearic 15–18
  • 75 Kıyamet 31–35
  • 80 Abese 1–4
  • 88 Gaşiye 23–26
  • 92 Leyl 14–16
  • 96 Alak 8–13

Deyimin geçtiği ayetler

Deyimin karşılığı Arapça metinde ve mealde kırmızı mürekkeple işaretlidir. Soluk ayetler bağlam içindir.

2/Bakara-63

bağlam

وَاِذْ اَخَذْنَا م۪يثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّورَۜ خُذُوا مَٓا اٰتَيْنَاكُمْ بِقُوَّةٍ وَاذْكُرُوا مَا ف۪يهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

Hani, bir zaman da (Sina) Dağı(nı) üzerinize yükselterek sizden kesin söz almıştık: “Size verdiklerimize kuvvetlice tutunun ve onda olanı (hükümleri) hatırınıza getirin ki sakınasınız.” dedik.

2/Bakara-64

ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ مِنْ بَعْدِ ذٰلِكَۚ فَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَكُنْتُمْ مِنَ الْخَاسِر۪ينَ

Ondan sonra yüz çevirmiştiniz. Üzerinizdeki Allah'ın fazlı ve rahmeti olmasaydı kesinlikle hüsrana uğrayanlardan olurdunuz.

2/Bakara-246

اَلَمْ تَرَ اِلَى الْمَلَأِ مِنْ بَن۪ٓي اِسْرَٓائ۪لَ مِنْ بَعْدِ مُوسٰىۢ اِذْ قَالُوا لِنَبِيٍّ لَهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكاً نُقَاتِلْ ف۪ي سَب۪يلِ اللّٰهِۜ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ اِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ اَلَّا تُقَاتِلُواۜ قَالُوا وَمَا لَـنَٓا اَلَّا نُقَاتِلَ ف۪ي سَب۪يلِ اللّٰهِ وَقَدْ اُخْرِجْنَا مِنْ دِيَارِنَا وَاَبْنَٓائِنَاۜ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا اِلَّا قَل۪يلاً مِنْهُمْۜ وَاللّٰهُ عَل۪يمٌ بِالظَّالِم۪ينَ

Musa'dan sonra İsrailoğullarının ileri gelenlerini görmedin mi? Onlar nebilerine 'Bizim için bir hükümdar gönder de (onun emrinde) Allah yolunda savaşalım.' demişlerdi. Nebi 'Ya savaş size yazılır da savaşmazsanız?' dedi. Onlar 'Yurtlarımızdan ve çocuklarımızdan uzaklaştırılmış olan bizler niçin Allah yolunda savaşmayalım ki?' demişlerdi. Üzerlerine savaş yazıldığında ise çok azı dışında yüz çevirdiler. Allah zalimleri bilir.

3/Aliimran-20

فَاِنْ حَٓاجُّوكَ فَقُلْ اَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلّٰهِ وَمَنِ اتَّـبَعَنِۜ وَقُلْ لِلَّذ۪ينَ اُو۫تُوا الْكِتَابَ وَالْاُمِّيّ۪نَ ءَاَسْلَمْتُمْۜ فَاِنْ اَسْلَمُوا فَقَدِ اهْتَدَوْاۚ وَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُۜ وَاللّٰهُ بَص۪يرٌ بِالْعِبَادِ۟

Seninle tartışmaya girerlerse "Ben bana uyanlarla birlikte kendimi Allah'a teslim ettim" de. Kendilerine kitap verilmiş olanlara ve ümmilere de "Siz de teslim oldunuz mu?" diye sor. Eğer teslim olurlarsa hidayete ermiş olurlar. Eğer yüz çevirirlerse sana düşen sadece duyuruda bulunmaktır. Allah kulları görmektedir.

3/Aliimran-32

قُلْ اَط۪يعُوا اللّٰهَ وَالرَّسُولَۚ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْكَافِر۪ينَ

De ki “Allah’a ve Elçisi’ne itaat edin.” Eğer yüz çevirirlerse bilsinler ki Allah hakikati örtbas edenleri sevmez.

3/Aliimran-33

bağlam

اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰٓى اٰدَمَ وَنُوحاً وَاٰلَ اِبْرٰه۪يمَ وَاٰلَ عِمْرٰنَ عَلَى الْعَالَم۪ينَۙ

Allah Âdem’i, Nuh'u, İbrahim ailesini ve İmran ailesini âlemlerin (çağdaşlarının) içinde seçkin konuma getirmişti.

3/Aliimran-34

bağlam

ذُرِّيَّةً بَعْضُهَا مِنْ بَعْضٍۜ وَاللّٰهُ سَم۪يعٌ عَل۪يمٌۚ

Onların bir kısmı, bir kısmının zürriyetindendir. Allah işiten ve her şeyi bilendir.

3/Aliimran-63

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّ اللّٰهَ عَل۪يمٌ بِالْمُفْسِد۪ينَ۟

Eğer yüz çevirirlerse elbette Allah, fesat çıkaranları bilir.

3/Aliimran-64

قُلْ يَٓا اَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا اِلٰى كَلِمَةٍ سَوَٓاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اَلَّا نَعْبُدَ اِلَّا اللّٰهَ وَلَا نُشْرِكَ بِه۪ شَيْـٔاً وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضاً اَرْبَاباً مِنْ دُونِ اللّٰهِۜ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِاَنَّا مُسْلِمُونَ

De ki "Ey kitap ehli” Aramızdaki şu ortak söze gelin: Allah'tan başkasına kul olmayalım. Ona hiçbir şeyi ortak koşmayalım. Allah'tan başkalarını rab edinmeyelim.” Yüz çevirirlerse deyin ki "Şahit olun, biz Allah’a teslim olmuş kimseleriz."

3/Aliimran-82

فَمَنْ تَوَلّٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَاُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ

Artık bundan sonra kimler yüz çevirirse onlar yoldan çıkmışlardır.

4/Nisa-80

مَنْ يُطِـعِ الرَّسُولَ فَقَدْ اَطَاعَ اللّٰهَۚ وَمَنْ تَوَلّٰى فَمَٓا اَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَف۪يظاًۜ

Kim Resul’e itaat ederse Allah’a itaat etmiş olur, kim de yüz çevirirse seni onlara görüp gözetici göndermedik.

4/Nisa-89

وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ كَمَا كَفَرُوا فَتَكُونُونَ سَوَٓاءً فَلَا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ اَوْلِيَٓاءَ حَتّٰى يُهَاجِرُوا ف۪ي سَب۪يلِ اللّٰهِۜ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَخُذُوهُمْ وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْۖ وَلَا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ وَلِياًّ وَلَا نَص۪يراًۙ

Kendileri küfre düştüğü gibi sizin de küfre düşmenizi istediler ki onlarla eşit olasınız. O hâlde Allah yolunda göç edinceye kadar onlardan hiçbirini dost edinmeyin. Eğer yüz çevirirlerse onları yakalayın, bulduğunuz yerde öldürün ve hiçbirini de dost ve yardımcı olarak görmeyin.

5/Maide-92

وَاَط۪يعُوا اللّٰهَ وَاَط۪يعُوا الرَّسُولَ وَاحْذَرُواۚ فَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُٓوا اَنَّمَا عَلٰى رَسُولِنَا الْبَلَاغُ الْمُب۪ينُ

Allah'a itaat edin, Resul’e itaat edin ve (kötülüklerden) sakının. Eğer (itaatten) yüz çevirirseniz bilin ki elçiye düşen apaçık duyuruda bulunmaktır.

8/Enfal-20

يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُٓوا اَط۪يعُوا اللّٰهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَوَلَّوْا عَنْهُ وَاَنْتُمْ تَسْمَعُونَۚ

Ey iman edenler! Allah’a ve Resul’üne itaat edin ve (Kur’an’ı) dinlediğiniz hâlde ondan yüz çevirmeyin.

9/Tevbe-129

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُۘ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَۜ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظ۪يمِ

Yüz çevirirlerse de ki 'Bana Allah yeter; ondan başka ilah yoktur. Ben sadece ona güvenip dayanırım. O, yüce arşın sahibidir.'

10/Yunus-72

فَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَمَا سَاَلْتُكُمْ مِنْ اَجْرٍۜ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِۙ وَاُمِرْتُ اَنْ اَكُونَ مِنَ الْمُسْلِم۪ينَ

Eğer yüz çeviriyorsanız sizden zaten hiçbir ücret istemedim. Benim ücretim, ancak Allah’a aittir. Bana Müslümanlardan olmam emredildi.”

11/Hud-52

وَيَا قَوْمِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُٓوا اِلَيْهِ يُرْسِلِ السَّمَٓاءَ عَلَيْكُمْ مِدْرَاراً وَيَزِدْكُمْ قُوَّةً اِلٰى قُوَّتِكُمْ وَلَا تَتَوَلَّوْا مُجْرِم۪ينَ

Ey kavmim! Rabbinizden bağışlanma dileyin. Sonra ona tövbe edin ki üstünüze gökten bolca (yağmur) göndersin ve kuvvetinize kuvvet katsın. Mücrimler olarak yüz çevirmeyin.”

11/Hud-53

bağlam

قَالُوا يَا هُودُ مَا جِئْتَنَا بِبَيِّنَةٍ وَمَا نَحْنُ بِتَارِك۪ٓي اٰلِهَتِنَا عَنْ قَوْلِكَ وَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِن۪ينَ

“Ey Hud! Sen bize açık bir delil ile gelmiş değilsin. Biz de senin söyleminle ilahlarımızı terk edecek değiliz. Sana inanacak da değiliz.” dediler.

16/Nahıl-82

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُ الْمُب۪ينُ

(Resul’üm!) Yine de yüz çevirirlerse artık sana düşen apaçık duyuruda bulunmaktır.

21/Enbiya-109

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ اٰذَنْتُكُمْ عَلٰى سَوَٓاءٍۜ وَاِنْ اَدْر۪ٓي اَقَر۪يبٌ اَمْ بَع۪يدٌ مَا تُوعَدُونَ

Eğer yüz çevirirlerse de ki (Bana emrolunanı) size açıkça bildirdim. Artık size vadedilen şey (mahşerde toplanma zamanı) yakın mı uzak mı, bilmiyorum.

37/Saffat-171

bağlam

وَلَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا الْمُرْسَل۪ينَۚ

Ant olsun! Elçi olarak gönderilen kullarımız hakkında şu sözümüz geçmişti:

37/Saffat-172

bağlam

اِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنْصُورُونَۖ

“Onlara mutlaka yardımda bulunulacaktır.”

37/Saffat-173

bağlam

وَاِنَّ جُنْدَنَا لَهُمُ الْغَالِبُونَ

Bizim ordumuz mutlaka galip gelecektir.

37/Saffat-174

فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتّٰى ح۪ينٍۙ

Bir süreye kadar onlardan yüz çevir.

37/Saffat-175

bağlam

وَاَبْصِرْهُمْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ

(Başlarına geleceği) gözetle. Nitekim onlar da yakında göreceklerdir.

48/Fetih-16

bağlam

قُلْ لِلْمُخَلَّف۪ينَ مِنَ الْاَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ اِلٰى قَوْمٍ اُو۬ل۪ي بَأْسٍ شَد۪يدٍ تُقَاتِلُونَهُمْ اَوْ يُسْلِمُونَۚ فَاِنْ تُط۪يعُوا يُؤْتِكُمُ اللّٰهُ اَجْراً حَسَناًۚ وَاِنْ تَتَوَلَّوْا كَمَا تَوَلَّيْتُمْ مِنْ قَبْلُ يُعَذِّبْكُمْ عَذَاباً اَل۪يماً

Bedevilerden (seferden) geri kalmış olanlara de ki “Siz yakında çok kuvvetli bir kavme karşı davet edileceksiniz. Onlarla savaşırsınız veya onlar teslimiyet gösterirler. Eğer emre itaat ederseniz, Allah size güzel bir mükâfat verir. Ama önceden döndüğünüz gibi yine dönecek olursanız size can yakıcı bir azapla azap verir.

48/Fetih-17

لَيْسَ عَلَى الْاَعْمٰى حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْاَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَر۪يضِ حَرَجٌۜ وَمَنْ يُطِـعِ اللّٰهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْر۪ي مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهَارُۚ وَمَنْ يَتَوَلَّ يُعَذِّبْهُ عَذَاباً اَل۪يماً۟

Köre güçlük yoktur, topala güçlük yoktur, hastaya güçlük yoktur. Kim Allah'a ve Rasul’üne itaat ederse (Allah) onu altından ırmaklar akan cennetlere koyar. Kim de yüz çevirirse ona can yakıcı bir azapla azap verir.

53/Necim-29

فَاَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلّٰى عَنْ ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ اِلَّا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَاۜ

Sen bizim zikrimizden (kitabımızdan) yüz çeviren ve dünya hayatından başka bir şey istemeyenden ilgini kes.

53/Necim-33

اَفَرَاَيْتَ الَّذ۪ي تَوَلّٰىۙ

O yüz çevireni gördün mü?

53/Necim-34

bağlam

وَاَعْطٰى قَل۪يلاً وَاَكْدٰى

(Malından) çok az (bir pay) verdi ve gönülsüz (verdi).

53/Necim-35

bağlam

اَعِنْدَهُ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرٰى

Gaip ilmi onun yanında da o mu görüyor?

53/Necim-36

bağlam

اَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا ف۪ي صُحُفِ مُوسٰىۙ

Yoksa Musa'nın sahifelerinde olan ona haber verilmedi mi?

53/Necim-37

bağlam

وَاِبْرٰه۪يمَ الَّذ۪ي وَفّٰىۙ

Ve çok vefakâr İbrahim'in (sahifelerinde olan)…

54/Kamer-6

فَتَوَلَّ عَنْهُمْۢ يَوْمَ يَدْعُ الدَّاعِ اِلٰى شَيْءٍ نُكُرٍۙ

O hâlde onlardan yüz çevir. O gün çağırıcı onları hiç hoşlanmayacakları şeye çağıracak.

54/Kamer-7

bağlam

خُشَّعاً اَبْصَارُهُمْ يَخْرُجُونَ مِنَ الْاَجْدَاثِ كَاَنَّهُمْ جَرَادٌ مُنْتَشِرٌۙ

(Onlar,) gözler korkuya kesmiş olarak yerlerinden çıkarlar. Etrafa saçılmış çekirgeler gibidirler.

54/Kamer-8

bağlam

مُهْطِع۪ينَ اِلَى الدَّاعِۜ يَقُولُ الْـكَافِرُونَ هٰذَا يَوْمٌ عَسِرٌ

Kâfirler, çağrıcıya doğru koşarlarken “Bu ne çetin bir gündür!” diyecekler.

54/Kamer-9

bağlam

كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ فَـكَذَّبُوا عَبْدَنَا وَقَالُوا مَجْنُونٌ وَازْدُجِرَ

Onlardan önce Nuh kavmi de yalan kıvırıp ve kulumuz Nuh'u yalancılıkla suçlayıp ‘‘Onu cin tutmuştur!'' diyerek onun mesajını her yönden engellemişlerdi.

57/Hadid-24

اَلَّذ۪ينَ يَبْخَلُونَ وَيَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِۜ وَمَنْ يَتَوَلَّ فَاِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَم۪يدُ

Bunlar, cimrilik ederler, insanlara da cimrilik etmeyi emrederler. Kim yüz çevirirse bilsin ki sadece Allah zengindir, övgüye layık olandır.

64/Tegabun-12

وَاَط۪يعُوا اللّٰهَ وَاَط۪يعُوا الرَّسُولَۚ فَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاِنَّمَا عَلٰى رَسُولِنَا الْبَلَاغُ الْمُب۪ينُ

Allah’a itaat edin, Resul’e itaat edin. Eğer yüz çevirirseniz bilin ki elçimize düşen açıkça duyuruda bulunmaktır.

70/Mearic-15

bağlam

كَلَّاۜ اِنَّهَا لَظٰىۙ

Hayır! Kuşkusuz ki o, şiddetle yanan bir ateştir.

70/Mearic-16

bağlam

نَزَّاعَةً لِلشَّوٰىۚ

Derileri kavurup soyar.

70/Mearic-17

تَدْعُوا مَنْ اَدْبَرَ وَتَوَلّٰىۙ

yüz çevireni, sırtını çevireni çağırır.

70/Mearic-18

bağlam

وَجَمَعَ فَاَوْعٰى

(Mal) biriktirip kasada yığanı….

75/Kıyamet-31

bağlam

فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلّٰىۙ

O ne tasdik etti ne de destek oldu.

75/Kıyamet-32

وَلٰـكِنْ كَذَّبَ وَتَوَلّٰىۙ

Sadece yalanladı ve yüz çevirdi.

75/Kıyamet-33

bağlam

ثُمَّ ذَهَبَ اِلٰٓى اَهْلِه۪ يَتَمَطّٰىۜ

Sonra da caka yaparak yandaşlarına gitti.

75/Kıyamet-34

bağlam

اَوْلٰى لَكَ فَاَوْلٰىۙ

Sana yazıklar olsun! Yazıklar!..

75/Kıyamet-35

bağlam

ثُمَّ اَوْلٰى لَكَ فَاَوْلٰىۜ

Sana yine yazıklar olsun! Yazıklar!..

80/Abese-1

عَبَسَ وَتَوَلّٰىۙ

suratını ekşitti ve yüz çevirdi.

80/Abese-2

bağlam

اَنْ جَٓاءَهُ الْاَعْمٰىۜ

Kendisine o âmâ kişi geldi diye...

80/Abese-3

bağlam

وَمَا يُدْر۪يكَ لَعَلَّهُ يَزَّكّٰىۙ

Ne bilirsin belki de o, pirüpak olacak?

80/Abese-4

bağlam

اَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنْفَعَهُ الذِّكْرٰىۜ

Belki de ders alıp faydasını görecek.

88/Gaşiye-23

اِلَّا مَنْ تَوَلّٰى وَكَفَرَۙ

Ancak kim yüz çevirir ve kâfir olursa

88/Gaşiye-24

bağlam

فَيُعَذِّبُهُ اللّٰهُ الْعَذَابَ الْاَكْبَرَۜ

Allah ona, en büyük azapla azap verir.

88/Gaşiye-25

bağlam

اِنَّ اِلَيْنَٓا اِيَابَهُمْۙ

Onların dönüşleri mutlaka bizedir.

88/Gaşiye-26

bağlam

ثُمَّ اِنَّ عَلَيْنَا حِسَابَهُمْ

Sonra onlardan hesap sormak da bize düşer.

92/Leyl-14

bağlam

فَاَنْذَرْتُكُمْ نَاراً تَلَظّٰىۚ

İşte sizi alevler saçan bir ateşle uyardım.

92/Leyl-15

bağlam

لَا يَصْلٰيهَٓا اِلَّا الْاَشْقٰىۙ

Oraya şaki (azgın haydut) olandan başkası girmez.

92/Leyl-16

اَلَّذ۪ي كَذَّبَ وَتَوَلّٰىۜ

Ki o yalanlamış ve yüz çevirmişti.

96/Alak-8

bağlam

اِنَّ اِلٰى رَبِّكَ الرُّجْعٰىۜ

Dönüş muhakkak Rabb’inedir.

96/Alak-9

bağlam

اَرَاَيْتَ الَّذ۪ي يَنْهٰىۙ

Gördün mü şu engelleyeni?

96/Alak-10

bağlam

عَبْداً اِذَا صَلّٰىۜ

Bir kulu ibadet ederken...

96/Alak-11

bağlam

اَرَاَيْتَ اِنْ كَانَ عَلَى الْهُدٰىۙ

Bir düşün! Ya o doğru yol üzereyse?..

96/Alak-12

bağlam

اَوْ اَمَرَ بِالتَّقْوٰىۜ

Yahut takvayı emrediyorsa!..

96/Alak-13

اَرَاَيْتَ اِنْ كَذَّبَ وَتَوَلّٰىۜ

Hiç düşündün mü? Ya o (engel olan), yalanladı ve yüz çevirdiyse!..

Bu sayfa yardımcı oldu mu?

Geri bildiriminiz için teşekkürler.

Güncelleme: 30 Temmuz 2026 Paylaş: